Cholesterol LDL

Badanie wykonywane z krwi w kierunku oznaczenia poziomu cholesterolu LDL metodą bezpośrednią.

Oznaczenie stężenia cholesterolu frakcji LDL (lipoproteiny niskiej gęstości) tzw. złego cholesterolu. Podwyższony poziom cholesterolu LDL wiąże się z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Przyczynami zwiększonego stężenia LDL są:

• nieprawidłowy styl życia (niewłaściwa dieta, brak aktywności, fizycznej),
• dyslipidemia wtórna.

Zmniejszone stężenie LDL może być spowodowane:

• nadczynnością tarczycy,
• marskością i uszkodzeniem wątroby,
• posocznicą czy wyniszczeniem.

Zły cholesterol czym jest i kiedy go badać?

Cholesterol LDL jest jedną z frakcji cholesterolu całkowitego. Jego stężenie we krwi oznacza się głównie w celu określenia ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca. Wskazane jest profilaktyczne badanie poziomu cholesterolu u osób zdrowych. O częstotliwości badania u osób z grup ryzyka decyduje lekarz. Podwyższony poziom cholesterolu LDL występuje u osób m.in. z otyłością, nieprawidłowo żywiących się, palących tytoń oraz chorujących przewlekle.

Cholesterol LDL co to jest?

Cholesterol LDL transportuje cholesterol we krwi. Jego nadmiar jest odkładany w ścianach naczyń krwionośnych, przez co przyczynia się do miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca. Dlatego jest nazywany „złym” cholesterolem.

Cholesterol jest istotnym składnikiem błon komórkowych i kwasów tłuszczowych, bez jego odpowiedniego stężenia w organizmie niemożliwe jest prawidłowe funkcjonowanie układów nerwowego i hormonalnego. Niebezpieczny jest jednak jego nadmiar w organizmie oraz nieprawidłowa proporcja między cholesterolem „dobrym” a „złym”.

Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego

Wysokie stężenie cholesterolu LDL stanowi zagrożenie dla układu krwionośnego i serca. Jest czynnikiem ryzyka zawału serca, udaru mózgu oraz choroby niedokrwiennej serca. Badanie poziomu cholesterolu całkowitego oraz jego poszczególnych frakcji – LDL i HDL jest elementem profilaktyki chorób układu krążenia, a u osób leczonych przewlekle metodą monitorowania postępów w leczeniu, w tym leczeniu dietą.

Za główną przyczynę nieprawidłowego stężenia cholesterolu LDL we krwi uważa się nieprawidłowo zbilansowaną dietę, pełną tłuszczów pochodzenia zwierzęcego oraz potraw przetworzonych. Nie bez znaczenia są choroby przewlekłe – otyłość, cukrzyca oraz pozostałe czynniki związane ze stylem życia – niedostateczna ilość ruchu i palenie papierosów.

Cholesterol LDL jak często badać?

U zdrowych osób, w ramach profilaktyki wskazane jest badanie stężenia cholesterolu, jak i całego profilu lipidowego, raz na 3–5 lat u osób powyżej 25. roku życia i co 2 lata u osób powyżej 50. roku życia. W przypadku leczenia przewlekłego, lub u chorych z podwyższonym ryzykiem zachorowania na miażdżycę i choroby układu krążenia o częstości badań decyduje lekarz.

Jak wygląda badanie na cholesterol LDL?

Zwykle stężenie tej frakcji cholesterolu bada się na podstawie analizy próbki krwi pobranej od pacjenta.

Na pobranie należy zgłosić się na czczo (10–12 godzin od ostatniego posiłku). Dzień wcześniej należy powstrzymać się od spożywania tłustych i ciężkostrawnych potraw. Kilka dni wcześniej (2–3) nie należy pić alkoholu. W niektórych przypadkach do badania nie trzeba być na czczo. O przygotowaniu do badania decyduje jednak lekarz. Należy postępować zgodnie z jego wskazówkami.

Na pobranie krwi dobrze jest się zgłosić wcześniej, tak by odpocząć w pozycji siedzącej przez 10–15 minut przed pobraniem.

Pobranie krwi trwa kilkanaście sekund. Po odkażeniu miejscu wkłucia i założeniu opaski uciskowej pobiera się próbkę krwi z żyły łokciowej. Następnie miejsce pobrania należy uciskać przez kilka minut jałowym gazikiem – zapobiegnie to powstaniu siniaka w miejscu wkłucia.

• Samo pobranie krwi trawa kilka - kilkanaście sekund.
• Procedury związane z pobraniem - odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz ucisk w miejscu pobrania po zakończeniu procedury trwa kilka minut.
• Nie ma przeciwwskazań do wykonywania badania.

1-2 tygodnie przed badaniem

• Zachowaj normalną dietę i stałą masę ciała oraz zwyczajowy tryb życia.

Kilka dni przed badaniem

• Nie pij alkoholu 2 – 3 dni przed badaniem.
• Powstrzymaj się od picia kawy i herbaty co najmniej 12 godzin przed pobraniem.
• W miarę możliwości wyeliminuj przyczyny stresu.

W dniu badania

• Pozostań na czczo - to znaczy powstrzymaj się od posiłku przez około 12 godzin przed badaniem.
• Rano wypij wodę, maksymalnie szklankę.
• Krew do badania pobiera się w godzinach porannych.
• Jeżeli lekarz nie zalecił inaczej, krew powinna być pobrana przed przyjęciem porannej porcji leków.
• Bezpośrednio przed pobraniem odpocznij w pozycji siedzącej 10-15 min.

W przypadku nieprawidłowego przygotowania do badania uzyskany wynik nie będzie w pełni miarodajny.

Normy cholesterolu LDL dla dorosłych

Wyników badań nie należy interpretować samodzielnie. To lekarz na podstawie pozostałych oznaczonych parametrów, informacji o stanie zdrowia pacjenta i dotychczasowym leczeniu oraz wywiadu medycznego może ocenić prawidłowość wyniku i postępy w leczeniu.

Ogólna norma cholesterolu LDL dla zdrowych osób wynosi 100 mg/dl. U pacjentów z cukrzycą czy  chorobą niedokrwienną serca dąży się do osiągnięcia niższych wartości.

Pacjentom z nieprawidłowym stężeniem cholesterolu LDL w pierwszej kolejności zaleca się zmianę stylu życia i diety. Należy ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych oraz wysoko przetworzonej żywności. Palacze tytoniu powinni otrzymać wsparcie w zakresie stopniowego ograniczania liczby wypalanych papierosów i rzucenia palenia. Pacjentom zaleca się włączenie codziennej aktywności fizycznej dopasowanej do ich upodobań i stanu zdrowia – zalecane są spacery, marszobiegi, jazda na rowerze, pływanie czy taniec.

W przypadku pacjentów chorujących przewlekle, u których zmiana stylu życia jest niewystarczająca włącza się leczenie farmakologiczne.

• Wynik badania dostępny w ciągu 3 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,
• Możliwość dostępu do wyniku online. W tym celu należy pobrać hasło dostępowe na recepcji wybranej placówki.