Witamina B12

Witamina B12 wspomaga przyswajanie kwasu foliowego oraz trawienie węglowodanów i tłuszczów. Pełni ważną rolę w wytwarzaniu krwinek czerwonych, dlatego jej niedobór powoduje niedokrwistość (anemię).

Kobalamina pozwala zachować zdrowie psychiczne oraz sprawność umysłu. Jest niezbędna w pracy układu nerwowego, tworząc otoczki włókien nerwowych. Może mieć wpływ na gęstość mineralną kości i zapobiegać osteoporozie. Jej prawidłowe stężenie sprzyja zachowaniu dobrego samopoczucia i funkcji poznawczych.

Witamina B12 gromadzona jest w wątrobie, skąd dalej transportowana jest razem z krwią. Jej źródłem są głównie produkty pochodzenia zwierzęcego – np. mięso i produkty mięsne, drób, sery, jaja i ryby.

Kiedy wykonać badanie witaminy B12?

Badanie poziomu witaminy B12 powinny wykonać wszystkie osoby, które obserwują u siebie objawy niedoboru tej witaminy. Szczególnie narażone na niedobór kobalaminy (wit. B12) są osoby stosujące diety wegetariańskie lub wegańskie, osoby z chorobami układu pokarmowego (choroba Leśniewskiego-Crohna, celiakia), osoby nadużywające alkoholu, kobiety w ciąży i karmiące.

Do najczęściej występujących objawów niedoboru witaminy B12 należą:

• szybkie męczenie się i osłabienie

• anemia

• ból głowy

• kołatania serca

• bladość skóry i błon śluzowych jamy ustnej oraz spojówek

• częste biegunki

• zaburzenia nastroju

• zaburzenia funkcji poznawczych, otępienie

• mrowienie i drętwienie kończyn

• zaburzenia smaku

• pieczenie języka i utrata apetytu

• zaburzenia czucia wibracji

Zbyt duże stężenie witaminy B12 może powodować objawy uczuleniowe. Witamina B12 wydalana jest wraz z moczem, dlatego jej nadmiar nie gromadzi się w organizmie, tylko jest usuwany.

Co diagnozuje badanie witaminy B12?

Nieprawidłowy poziom witaminy B12 może wskazywać na:

• anemię megaloblastyczną (niedokrwistość z niedoboru B12)

• choroby przewodu pokarmowego zaburzające wchłanianie, m.in.: choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, infekcja Helicobacter pylori

• niedokrwistość Addisona-Biermera (związaną z brakiem czynnika Castle’a)

• niedoczynność trzustki

• choroby wątroby

• przewlekły alkoholizm

• neuropatie i zaburzenia neurologiczne wynikające z niedoboru B12

• zespoły złego wchłaniania po resekcji żołądka lub jelit

Podwyższony poziom witaminy B12 może pojawiać się w przebiegu:

• chorób wątroby

• niewydolności nerek

• nowotworów hematologicznych (białaczki, chłoniaki)

Jakie są przeciwwskazania do badania witaminy B12?

Brak bezwzględnych przeciwwskazań do pobrania krwi i wykonania badania.

W przypadku indywidualnych decyzji diagnostycznych warto skonsultować się z lekarzem, czy dane badanie jest odpowiednie w konkretnej sytuacji.

Jak przygotować się do badania witaminy B12?

Przygotowanie do badania może różnić się w zależności od placówki wykonującej badanie.

Pobrania należy dokonać w godzinach porannych.

W dniu badania pacjent powinien pozostawać na czczo, ok. 8–12 godzin przed badaniem. Dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody przed badaniem.

W miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Przed badaniem należy pozostać w spoczynku przez 10–15 minut (pozycja siedząca).